
درد پریودی یا دیسمنوره (Dysmenorrhea) به درد و ناراحتیهایی اطلاق میشود که در طول قاعدگی (پریودی) تجربه میشود. این درد معمولاً در ناحیه پایین شکم، کمر و گاهی در پاها احساس میشود و ممکن است با علائم دیگری مانند سردرد، تهوع و تغییرات خلق و خوی همراه باشد.
انواع درد پریودی
درد اولیه (Primary Dysmenorrhea): این نوع درد معمولاً به دلیل انقباضات رحم ایجاد میشود و از اولین قاعدگی (پریودی) دختران آغاز میشود. این انقباضات معمولاً به علت افزایش پروستاگلاندینها، هورمونهایی که موجب انقباضهای عضلانی میشوند، بروز میکند.
درد ثانویه (Secondary Dysmenorrhea): این نوع درد معمولاً ناشی از اختلالات پزشکی است، مانند اندومتریوز، فیبروئیدها یا التهابهای لگنی. درد ثانویه معمولاً در مراحل بعدی زندگی آغاز میشود و بیشتر از درد اولیه دوام میآورد.
آمار و نکات جالب
- شیوع: بر اساس آمار، حدود 50 تا 90 درصد از زنان در سنین باروری به نوعی از درد پریودی دچار میشوند. حدود 10% از آنها از دردهای شدید (دیسمنوره شدید) رنج میبرند که میتواند بر فعالیتهای روزانهشان تأثیر بگذارد.
- سن شروع: درد پریودی معمولاً از دوران نوجوانی شروع میشود و ممکن است در دو یا سه سال اول قاعدگی شدیدتر باشد.
- مدت درد: معمولاً درد پریودی 1 تا 3 روز پس از شروع قاعدگی آغاز میشود و میتواند تا 2 تا 3 روز ادامه یابد.
- تأثیر روانی: در برخی از زنان، درد پریودی با علائم عاطفی مانند افسردگی و اضطراب همراه است. این به دلیل تغییرات هورمونی در طول دوره میباشد.
- عوامل تأثیرگذار: عواملی مانند تغذیه نامناسب، استرس، عدم فعالیت بدنی، و داشتن سابقه خانوادگی از درد شدید میتوانند بر شدت درد پریودی تأثیر بگذارند.
برای کاهش درد پریودی میتوانید از روشهای مختلفی استفاده کنید.
موثرترین روشهای کاهش درد پریودی
- استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند آسپرین، ایبوپروفن یا ناپروکسن که باعث کاهش تولید پروستاگلاندین ها و در نتیجه کاهش انقباضات رحم میشوند.
- استفاده از روشهای گرمای درمانی مانند حمام آب گرم، پتو برقی، پد گرمایی یا بطری آب گرم که باعث افزایش خون رسانی به ناحیه شکم و تسکین درد میشوند.
- انجام ورزش منظم که باعث افزایش ترشح اندورفین (ماده مسکن طبیعی بدن) و کاهش التهاب میشود. ورزشهای سبک مانند پیادهروی، دوچرخهسواری، شنا یا یوگا مناسب هستند.
- رعایت رژیم غذایی سالم که شامل خوردن مواد غذایی پرفیبر، سبزیجات، میوهها، حبوبات، دانهها و آجیلها باشد. همچنین باید از خوردن غذاهای چرب، شور، تند، الکل و نوشیدنیهای حاوی کافئین خودداری کرد.
- مصرف ویتامینها و مکملهای غذایی مانند ویتامین B6، B12، E، D، منیزیم، روغن ماهی و عصاره گل سرخ که باعث تقویت سلامت عضلات رحم و تعادل هورمونها میشوند.
- نوشیدن دمنوشهای گیاهی مانند زیره سبز، زعفران، بابونه، زنجبیل، نعناع فلفلی و بادرنجبوئه که خواص ضد التهاب، ضد تشنج و آرامبخش دارند.
عواملی که باعث افزایش درد پریودی می شود
بهترین پاسخی که میتوانم به شما بدهم این است که برخی از عواملی که میتوانند باعث افزایش درد پریود شوند عبارتند از:
- تولید زیاد پروستاگلاندین ها که مواد شیمیایی هستند که باعث انقباضات شدید رحم و کاهش جریان خون و اکسیژن به آن میشوند.
- بیماریهای لگنی مانند آندومتریوز، فیبروئید رحم، آدنومیوز، بیماری التهابی لگن یا تنگی دهانه رحم که باعث التهاب، تورم و فشار به رحم و اعصاب مجاور میشوند.
- استرس که باعث تغییرات هورمونی و افزایش حساسیت به درد میشود.
- مصرف کافئین که باعث افزایش التهاب و تحریک سیستم عصبی مرکزی میشود.
- خوردن غذاهای چرب، شور، تند یا الکل که باعث نفخ، احتباس آب و تحریک پروستاگلاندین ها میشوند.
رژیم مناسب برای دوران پریودی
رژیم غذایی مناسب در دوران پریودی شامل غذاهایی است که میتوانند به کاهش التهاب، درد، نفخ، خستگی و نوسانات خلقی کمک کنند غذاهای خوب و بد دوران پریودی در سلامتی ما بسیار مهم هستند.
بهترین غذاهای پیشنهادی عبارتند از:
- میوهها و سبزیجات که سرشار از ویتامین، مواد معدنی و فیبر هستند و به هیدراته ماندن بدن، جذب آهن و تقویت سیستم ایمنی کمک میکنند. مثلا پرتقال منبع خوبی از ویتامین C است که علائم تنش عصبی را کاهش میدهد.
- مرغ و ماهی که منابع غنی از پروتئین، آهن و اسید چرب امگا ۳ هستند و به تولید گلبولهای قرمز، کاهش التهاب و افسردگی و افزایش انرژی کمک میکنند.
- کینوا که سرشار از پروتئین، آهن و منیزیم است و به تقویت عضلات، جلوگیری از خونریزی شدید و رفع گرفتگی شکم کمک میکند.
- دانه بزرک و دانه چیا که حاوی اسید چرب امگا ۳ هستند و به کاهش التهاب، درد و گرفتگی عضلات کمک میکنند.
- دمنوشهای گرم مانند زنجبیل، آویشن، نعناع، بابونه و رازقان که باعث تسکین درد، نفخ، تقویت خون و تعادل هورمونها میشوند.

افزایش سطح آهن در دروان پریودی
برای افزایش سطح آهن خود در دوران پریود، شما میتوانید از راههای زیر استفاده کنید:
- مصرف قرص آهن به تجویز پزشک، به خصوص اگر علائم کمخونی مانند رنگپریدگی، خستگی، سردرد و سرگیجه دارید. بهتر است قرص آهن را نیم ساعت قبل از صبحانه با معده خالی بخورید و از مصرف همزمان آن با چای، قهوه، شیر، لبنیات و مکملهای کلسیم خودداری کنید.
- مصرف غذاهای حاوی آهن مانند گوشت قرمز، جگر، ماهی، تخممرغ، سبزیجات برگ سبز، خشکبار، زرشک و انار. بهتر است این غذاها را با منابع ویتامین C مانند پرتقال، لیموترش و گوجهفرنگی ترکیب کنید تا جذب آهن را افزایش دهید.
- کاهش مصرف غذاهای مضر برای جذب آهن مانند چای و قهوه که حاوی تانین هستند و باعث کاهش جذب آهن در بدن میشوند. همچنین از مصرف بیش از حد شیرینیجات، نان سفید، نوشابهها و فست فودها که حاوی شکر و نشاسته هستند و باعث التهاب در بدن میشوند، خودداری کنید.
درمان نفخ دوران پریودی
نفخ شکم در پریود یکی از علائم رایج PMS است که میتواند باعث ناراحتی و درد شود. علت اصلی نفخ شکم در پریود، نوسانهای هورمونی است که باعث احتباس آب و گاز در بدن میشوند.
برای کاهش نفخ شکم در پریود، روشهای مختلفی وجود دارد که میتوانید از آنها استفاده کنید. برخی از این روشها عبارتند از:
- رژیم غذایی مناسب: پرهیز از غذاهای نمکی، فرآوری شده، چرب و نفاخ و افزایش مصرف میوهها، سبزیجات، پروتئین، غلات کامل و دانهها.
- افزایش مصرف آب: آب خوردن به بدن کمک میکند تا سموم و مایعات اضافی را دفع کند و نفخ را کاهش دهد.
- خودداری از مصرف الکل و کافئین زیاد: الکل و کافئین میتوانند باعث تحریک دستگاه گوارش شده و گاز و نفخ را افزایش دهند.
- تمرینات ورزشی: ورزش منظم میتواند به بهبود علائم جسمی و روانی PMS کمک کند و عضلات شکم را قویتر کند.
- مصرف داروهای گیاهی بدون نسخه: بعضی از داروهای گیاهی مانند زیره سبز، نعناع فلفلی، زنجبیل، بابونه و بادرنجبویه میتوانند به آرامش دستگاه گوارش و کاهش گاز و نفخ کمک کنند.






داروها و دمنوش های گیاهی هم میتونن موثر باشن.
استفاده از کیسه آبگرم هم خوبه